Στην αυλή της Αγίας Πετρούπολης: οι τσαρίνες που ανέτρεψαν τους ενδυματολογικούς κώδικες

Τα Χειμερινά Ανάκτορα στην Αγία Πετρούπολη (φωτ. pixabay)

Η Ρωσία στις αρχές του 18ου αιώνα είναι μια χώρα που αλλάζει, ή τουλάχιστον το προσπαθεί… Ο Μέγας Πέτρος, ένας οραματιστής τσάρος και ιδρυτής της νέας πρωτεύουσας, της Αγίας Πετρούπολης, είναι αποφασισμένος να κάνει τη χώρα του μια μεγάλη ευρωπαϊκή δύναμη. Για να πετύχει τον εκσυγχρονισμό του κράτους του προσλαμβάνει ξένους συμβούλους και ταξιδεύει σε όλη την Ευρώπη, φέρνοντας πίσω έναν αέρα εξευρωπαϊσμού, ο οποίος σαρώνει πρώτα απ’ όλα την ίδια την αυτοκρατορική αυλή.

Πορτραίτο του Μεγάλου Πέτρου στο Μουσείο Ερμιτάζ (πηγή: Wikimedia Commons)
Πορτραίτο του Μεγάλου Πέτρου στο Μουσείο Ερμιτάζ (πηγή: Wikimedia Commons)

Στα πλαίσια των νέων ευρωπαϊκών ηθών, ο Πέτρος απαγορεύει την παραδοσιακή ρωσική ενδυμασία, κάνει τα γαλλικά επίσημη γλώσσα της αυλής, απαιτεί από τους άνδρες να ξυρίζουν τα γένια τους και αλλάζει ακόμη και τον τίτλο του από Τσάρος σε Αυτοκράτορας όλης της Ρωσίας! 

ΠΡΟΤΑΣΗ: Αν είστε απ’ αυτούς που σας γοήτευαν οι γεωγραφικοί πονοκέφαλοι, είτε από εκείνους που δεν εκτίμησαν τη Γεωγραφία ποτέ όσο της άξιζε, τότε θα λατρέψετε το βιβλίο Γεωγραφία για εντελώς Αγεωγραφήτους. Θα το βρείτε  εδώ!

Επίσης, αρχίζει να διοργανώνει χορούς ευρωπαϊκού τύπου και, για πρώτη φορά στη ρωσική ιστορία, να προσκαλεί γυναίκες στην αυλή! Μάλιστα, η απόφασή του να εντάξει και τις γυναίκες στη σειρά διαδοχής του θρόνου οδηγεί σε κάτι πρωτοφανές: κατά το μεγαλύτερο μέρος του 18ου αιώνα τη Ρωσία κυβερνούν γυναίκες, οι οποίες φτάνουν στο ανώτερο αξίωμα και γίνονται αυτοκράτειρες πασών των Ρωσιών! Ανάμεσα σ’ αυτές ξεχωρίζουν η Ελισάβετ και η Αικατερίνη Β’ ή αλλιώς Μεγάλη Αικατερίνη!

Η Γαλλία ήταν η σταθερή έμπνευση των αλλαγών στη ρωσική αυλή. Στη φωτογραφία, μπαλ μασκέ στα ανάκτορα των Βερσαλλιών το 1745 (Λούβρο)
Η Γαλλία ήταν η σταθερή έμπνευση των αλλαγών στη ρωσική αυλή. Στη φωτογραφία, μπαλ μασκέ στα ανάκτορα των Βερσαλλιών το 1745 (Λούβρο)

Η αυτοκράτειρα Ελισάβετ είναι εκείνη που καθιερώνει τους χορούς στο παλάτι σε τακτική βάση, δύο φορές την εβδομάδα! Ο πρώτος χορός είναι πιο ανοιχτός, με τη λίστα καλεσμένων να ξεπερνά τα 800 ονόματα! Όλοι οι πλούσιοι έμποροι και αριστοκράτες της πρωτεύουσας παρακαλούν να λάβουν την πολυπόθητη πρόσκληση! Οι τυχεροί φορούν το πιο πολυτελές τους ένδυμα και την πιο εντυπωσιακή τους περούκα και με την καλύτερή τους άμαξα καταφτάνουν στα επιβλητικά Χειμερινά Ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης…

Πορτραίτο με την αυτοκράτειρα Ελισάβετ έφιππη, έργο του Georg Kaspar Prenner (1744-1745) (πηγή: Wikimedia Commons)
Πορτραίτο με την αυτοκράτειρα Ελισάβετ έφιππη, έργο του Georg Kaspar Prenner (1744-1745) (πηγή: Wikimedia Commons)

Αντίθετα, ο δεύτερος χορός απευθύνεται σε πιο προνομιούχους. Κάθε Τρίτη γύρω στα 150 με 200 άτομα, οι πιο στενοί σύμβουλοι και φίλοι της αυλής, συμμετέχουν σε ένα πάρτι μασκέ, όπου οι ενδυματολογικοί κανόνες των φύλων καταρρίπτονται εξολοκλήρου! Οι άντρες πρέπει να φορούν κάλτσες, κορσέδες, μεσοφόρια, μανίκια με δαντέλες, φούστες και περίτεχνα φορέματα που, σε οποιαδήποτε άλλη περίσταση, θα φορούσαν οι γυναίκες της αυλής! Οι γυναίκες, από την άλλη πλευρά, φορούν ανδρικά κεντημένα γιλέκα, ρεντιγκότες, κοντά παντελόνια με λευκές μεταξωτές κάλτσες, παπούτσια με επιδεικτικές αγκράφες, πουδραρισμένες περούκες και ένα καθόλου βολικό σπαθί! Η ίδια η Ελισάβετ που λατρεύει να μεταμφιέζεται ντύνεται άλλοτε Κοζάκος, άλλοτε Γάλλος μαραγκός και άλλοτε Ολλανδός ναύτης!

Τα εγκαίνια της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στην Αγία Πετρούπολη το 1757: φαίνεται η μόδα της εποχής στους άντρες και τις γυναίκες (Λούβρο)
Τα εγκαίνια της Ακαδημίας Καλών Τεχνών στην Αγία Πετρούπολη το 1757: φαίνεται η μόδα της εποχής στους άντρες και τις γυναίκες (Λούβρο)

Την συνήθεια της αυλικής αυτής «παρενδυσίας» συνεχίζει η Μεγάλη Αικατερίνη, επεκτείνοντάς την και έξω από το παλάτι. Λίγο μετά την ενθρόνισή της το 1762 –και αφού ο σύζυγός της, αυτοκράτορας Πέτρος Γ’ πεθαίνει μυστηριωδώς στη φυλακή– η αυτοκράτειρα, φορώντας μια αντρική στρατιωτική στολή, παρελαύνει μπροστά από ένα σύνταγμα στρατιωτών. Μάλιστα, για να θυμάται το μεγαλειώδες αυτό γεγονός, παραγγέλνει στον ζωγράφο Vigilius Eriksen ένα πορτραίτο, στο οποίο ποζάρει έφιππη σε όλο της το μεγαλείο!

Το πορτραίτο της Μεγάλης Αικατερίνης με τη στολή αξιωματικού του ρωσικού στρατού, έργο του Vigilius Eriksen (1762) (πηγή: Wikimedia Commons)
Το πορτραίτο της Μεγάλης Αικατερίνης με τη στολή αξιωματικού του ρωσικού στρατού, έργο του Vigilius Eriksen (1762) (πηγή: Wikimedia Commons)

Στα απομνημονεύματά της η Αικατερίνη σημειώνει ότι οι άντρες της αυλής αισθάνονταν αρκετά άβολα με τα γυναικεία ρούχα, ενώ ούτε οι γυναίκες έμοιαζαν ιδιαίτερα ικανοποιημένες. Μόνο οι τσαρίνες έδειχναν να το απολαμβάνουν. Επιβάλλοντας στους άντρες να ντύνονται γυναικεία, οι αυτοκράτειρες έθεσαν τους κανόνες που όφειλαν όλοι να υπακούσουν. Ήταν μια ιδιότυπη μέθοδος επιβολής της εξουσίας, μια σαφής υπενθύμιση για το ποιος είναι το αφεντικό…

Η αίθουσα των χορών στα Χειμερινά Ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης (πηγή: Wikimedia Commons)
Η αίθουσα των χορών στα Χειμερινά Ανάκτορα της Αγίας Πετρούπολης (πηγή: Wikimedia Commons)

Πηγές: Atlas Obscura, History.com [1], [2], Wikipedia [1], [2], [3]

ΕΚΤΑΚΤΟ γεωΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ:

Σε έρευνα των γεωγραφικών, το 97% απάντησε ότι η παρουσία μιας υδρόγειου σφαίρας στο σπίτι βοηθάει στην καλύτερη αντίληψη του κόσμου. Τις καλύτερες υδρόγειες σφαίρες θα τις βρείτε εδώ.

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ