Η κινηματογραφική μεταφορά της «Οδύσσειας» από τον Κρίστοφερ Νόλαν αποτελεί μία από τις μεγαλύτερες παραγωγές των τελευταίων ετών. Ο βραβευμένος σκηνοθέτης επέλεξε να μεταφέρει τον κόσμο του Ομήρου σε πραγματικά τοπία, ακολουθώντας τη φιλοσοφία που χαρακτηρίζει το έργο του και αποφεύγοντας τα cgi σκηνικά με αντίστοιχη άνεση που απέφευγε η Πηνελόπη τους μνηστήρες.
Βουνά, ακτές, κάστρα και σπήλαια από έξι χώρες φόρεσαν τα αρχαία τους και μεταμορφώθηκαν σε σταθμούς του διασημότερου ταξιδιού επιστροφής στην ιστορία. Η παραγωγή περιπλανήθηκε σε Ελλάδα, Ιταλία, Μαρόκο, Σκωτία, Ισλανδία και Μάλτα, αναζητώντας τοπία αρκετά άγρια ώστε να θυμίζουν μια εποχή κατά την οποία η επιστροφή στο σπίτι μπορούσε να απαιτήσει έναν πόλεμο, κρουαζιέρα δέκα χρόνων και αρκετές παρεξηγήσεις με τους θεούς.
Ξεχώρισα δέκα εντυπωσιακότατα μέρη που φιλοξένησαν τα γυρίσματα της Οδύσσειας με έντονη ομηρική φωτογένεια. Στο τέλος του άρθρου θα βρείτε και τον σχετικό χάρτη.
1. Σπήλαιο του Νέστορα, Μεσσηνία
Από όλες τις τοποθεσίες που επέλεξε ο Κρίστοφερ Νόλαν, το Σπήλαιο Νέστορος μοιάζει να διατηρεί τις πιο στενές σχέσεις με τον κόσμο του Ομήρου. Σκαλισμένη στον ασβεστολιθικό βράχο πάνω από τη Βοϊδοκοιλιά, η φυσική σπηλιά μετατράπηκε στο άντρο του Κύκλωπα Πολύφημου.
Εδώ εκτυλίσσεται μία από τις πιο αγωνιώδεις σκηνές της ταινίας. Ο Οδυσσέας και οι σύντροφοί του μπαίνουν απρόσκλητοι αναζητώντας τροφή, παγιδεύονται μέσα στη σπηλιά και ανακαλύπτουν ότι η περιέργεια, εκτός από τις γάτες, ταλαιπωρούσε και τους Αχαιούς.
Η σκηνή ακολουθεί το έπος αν και απουσιάζει ο εμβληματικός διάλογος και η αναφορά του Κανένα. Ο Νόλαν χρησιμοποίησε ένα τεράστιο animatronic για τον Κύκλωπα, δίνοντας στους ηθοποιούς κάτι χειροπιαστό για να βιώσουν την ένταση της στιγμής. Η κάμερα περιφέρεται ανάμεσα στους βράχους, αξιοποιώντας τις γωνίες και τις κοιλότητες του σπηλαίου.
Το σπήλαιο προσφέρεται σχεδόν ύποπτα για τον ρόλο. Ο μεγάλος φυσικός θόλος, η στενή είσοδος και οι βαριές σκιές δημιουργούν την αίσθηση ενός χώρου που κρατάει τους επισκέπτες του λίγο περισσότερο απ’ όσο είχαν προγραμματίσει.
Το Σπήλαιο του Νέστορα κατοικείται από τη Νεολιθική εποχή και πήρε το όνομά του από τον μυθικό βασιλιά της Πύλου. Βρίσκεται κοντά στο Ανάκτορο του Νέστορα, έναν από τους σημαντικότερους μυκηναϊκούς αρχαιολογικούς χώρους της Ελλάδας.
Αν βρεθείς εκεί, το μονοπάτι μέχρι το σπήλαιο διαρκεί περίπου είκοσι λεπτά και καταλήγει σε ένα φυσικό μπαλκόνι με πανοραμική θέα στη Βοϊδοκοιλιά. Από εκεί ψηλά διακρίνεται η πεταλωτή καμπύλη του κόλπου.
Διαβάστε επίσης: Από το Λιμένι μέχρι τον Γερολιμένα: 10 παραλίες κοντά στην Αρεόπολη
2. Παραλία της Εσαουίρα, Μαρόκο
Σε αυτή την παραλία ξεβράστηκε ο Δούρειος Ίππος και η τρωική καχυποψία πήρε ρεπό. Για τη σκηνή κατασκευάστηκε ένα ξύλινο άλογο ύψους περίπου δέκα μέτρων. Το μεγάλο ξύλινο ομοίωμα τοποθετήθηκε μισοθαμμένο στην άμμο, με τα κύματα του Ατλαντικού να χτυπούν γύρω του και τα συνεργεία να το τραβούν με σχοινιά.
Η παραλία της Εσαουίρα προσφέρει άφθονο χώρο, χαμηλό ορίζοντα και έναν ωκεανό που σπανίως κάθεται φρόνιμος. Ο δυνατός άνεμος σηκώνει την άμμο, τα κύματα θολώνουν τη γραμμή της ακτής και τα τείχη της πόλης διακρίνονται στο βάθος. Μέσα σε αυτό το τοπίο, ο Ίππος μοιάζει να έχει φτάσει από έναν κόσμο όπου οι θεοί ανακατεύονται στις ανθρώπινες υποθέσεις κυρίως επειδή βαριούνται.
Η Εσαουίρα ήταν γνωστή παλαιότερα ως Μόγκατορ. Η οχυρωμένη μεδίνα της οικοδομήθηκε τον 18ο αιώνα ως σημαντικό εμπορικό λιμάνι, συνδυάζοντας ευρωπαϊκή και βορειοαφρικάνικη αρχιτεκτονική. Από το 2001 συγκαταλέγεται στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO.
😮 Φαν φακτ: Η Essaouira έχει πρωταγωνιστήσει και στο Game of Thrones, ως η πόλη Αστάπορ, όπου η Νταινέρυς Ταργκάρυεν απέκτησε τους Άσπιλους.
3. Αΐτ Μπεν Χαντού, Μαρόκο
Το Αΐτ Μπεν Χαντού υψώνεται στις παρυφές του Άτλαντα. Πλίνθινα σπίτια, οχυρωματικοί πύργοι και στενά περάσματα συνωστίζονται μέσα στα τείχη του, σχηματίζοντας ένα από τα πιο χαρακτηριστικά κσάρ του νότιου Μαρόκου. Η UNESCO το ενέταξε στον Κατάλογο Παγκόσμιας Κληρονομιάς το 1987, αναγνωρίζοντάς το ως εξαιρετικό δείγμα της προσαχαριανής αρχιτεκτονικής από χώμα και ξύλο. Τα σημερινά του κτίρια, πάντως, δεν θεωρείται ότι είναι παλαιότερα από τον 17ο αιώνα.
Ο Κρίστοφερ Νόλαν επέλεξε το Αΐτ Μπεν Χαντού για να αναπαραστήσει την Τροία στα πρώτα επεισόδια της «Οδύσσειας». Η παραγωγή αξιοποίησε το φυσικό περίγραμμα του οικισμού και το άνυδρο τοπίο γύρω του, προσθέτοντας κατασκευές που διεύρυναν την κινηματογραφική πόλη. Η Τροία απέκτησε έτσι πύργους, τείχη και αρκετή χωμάτινη μεγαλοπρέπεια.
Το Αΐτ Μπεν Χαντού βρισκόταν πάνω σε παλιά εμπορική διαδρομή που συνέδεε τις περιοχές νοτίως της Σαχάρας με το Μαρακές. Πίσω από τα τείχη του υπήρχαν κατοικίες, αποθήκες, πλατεία, τζαμί, νεκροταφεία και καραβανσεράι. Για αιώνες υποδεχόταν καραβάνια αλλά σήμερα υποδέχεται κινηματογραφικά συνεργεία και τουριστικά γκρουπ.
Ο οικισμός έχει εμφανιστεί σε παραγωγές όπως τα Gladiator και Game of Thrones, ενώ η ευρύτερη περιοχή της Ουαρζαζάτ έχει φιλοξενήσει τα Kingdom of Heaven, Kundun και πολλές ακόμη ταινίες. Η προσθήκη της Οδύσσειας του Νόλαν στο βιογραφικό του μοιάζει σχεδόν τυπική διαδικασία.
4. Κάστρο της Μεθώνης, Μεσσηνία
Η Μεσσηνία είχε την τιμητική της απ’ ό,τι φαίνεται με τον Κρίστοφερ Νόλαν να επιλέγει το επιβλητικό κάστρο της Μεθώνης για την επιστροφή του Αγαμέμνονα στην Κλυταιμνήστρα. Η παραγωγή αξιοποίησε τους εξωτερικούς χώρους του κάστρου, προσθέτοντας λάβαρα, στρατιώτες και την απαραίτητη τελετουργική επισημότητα.
Η ίδια η σχεδιάστρια παραγωγής Ρουθ Ντε Γιονγκ ξεχώρισε τον δυνατό άνεμο των ελληνικών γυρισμάτων, ο οποίος φρόντισε να συμμετάσχει στην ταινία χωρίς να περιμένει πρόσκληση.
Το Κάστρο της Μεθώνης καλύπτει περίπου 93 στρέμματα και εισχωρεί σχεδόν 400 μέτρα μέσα στη θάλασσα. Στο νοτιότερο άκρο του, η Πύλη της Θάλασσας οδηγεί μέσω λιθόκτιστης γέφυρας στο Μπούρτζι.
Στα τείχη διακρίνονται βυζαντινές, ενετικές και οθωμανικές οικοδομικές φάσεις, ενώ η κύρια πύλη κατασκευάστηκε από τους Ενετούς. Το κάστρο άλλαξε χέρια αρκετές φορές μέσα στους αιώνες. Έπειτα από τέτοια προϋπηρεσία, ένα κινηματογραφικό συνεργείο με περικεφαλαίες μάλλον κατατάσσεται στις ήρεμες ημέρες.
Διαβάστε επίσης: Ο γύρος της Πελοποννήσου με αυτοκίνητο σε 5 ημέρες
5. Ακροκόρινθος, Κορινθία
Ο Ακροκόρινθος υψώνεται στα 575 μέτρα πάνω από την πεδιάδα της Κορίνθου, με τείχη που ακολουθούν το περίγραμμα του βράχου και θέα προς τον Κορινθιακό και τον Σαρωνικό κόλπο. Η θέση του χάριζε σε όποιον τον κατείχε έλεγχο σε ένα από τα σημαντικότερα περάσματα της Πελοποννήσου.
Ο Κρίστοφερ Νόλαν χρησιμοποίησε επίσης τον Ακροκόρινθο για την επιστροφή του Αγαμέμνονα από την Τροία, σε μια σεκάνς που μοιράστηκε ανάμεσα στο ορεινό φρούριο και στο Κάστρο της Μεθώνης.
Ο Ακροκόρινθος χρησιμοποιήθηκε αδιάκοπα ως οχυρή θέση από την αρχαιότητα έως τις αρχές του 19ου αιώνα. Στα τείχη του συνυπάρχουν αρχαίες, βυζαντινές, φραγκικές, ενετικές και οθωμανικές επεμβάσεις, ενώ στο εσωτερικό σώζονται ερείπια από κατοικίες, εκκλησίες, τζαμιά, δεξαμενές και οχυρωματικά έργα.
6. Φαβινιάνα, Σικελία
Η Ιθάκη του Κρίστοφερ Νόλαν μετακόμισε δυτικά της Σικελίας, στη Φαβινιάνα, τη μεγαλύτερη από τις Αιγάδες Νήσους. Με ασβεστολιθικές ακτές, παλιά λατομεία και νερά σε αποχρώσεις που θα έκαναν έναν κατασκευαστή καρτ ποστάλ να χάσει την ψυχραιμία του, το νησί ανέλαβε να υποδεχθεί τον Οδυσσέα έπειτα από το δεκαετές ταξίδι του.
Πάνω από το λιμάνι, το Κάστρο της Σάντα Κατερίνα μετατράπηκε στους εξωτερικούς χώρους του ανακτόρου του Οδυσσέα και της Πηνελόπης. Εκεί γυρίστηκαν σκηνές με την Πηνελόπη και τον Τηλέμαχο, ενώ το εσωτερικό του παλατιού κατασκευάστηκε σε στούντιο του Λος Άντζελες. Το οχυρό βρίσκεται στην κορυφή του ομώνυμου λόφου, σε ύψος περίπου 314 μέτρων, και εποπτεύει το νησί και τη θάλασσα γύρω του.
Η παραγωγή πέρασε περίπου επτά εβδομάδες στις Αιγάδες την άνοιξη του 2025, με επίκεντρο τη Φαβινιάνα. Τα γυρίσματα απλώθηκαν σε σημεία όπως η Κάλα Ρόσα, η Κάλα Ατζούρα, η Κάλα ντελ Μπουέ Μαρίνο και το Κάστρο της Σάντα Κατερίνα.
Η κορυφή της Σάντα Κατερίνα επέτρεπε στην κάμερα να βλέπει νερό σχεδόν προς κάθε κατεύθυνση, ενώ τα πλοία της παραγωγής μπορούσαν να πλησιάζουν στις ακτές και να εντάσσονται φυσικά στο πλάνο. Τα σκηνικά και τα βαρύτερα υλικά μεταφέρθηκαν επάνω με ελικόπτερο. Πολλά μέλη του συνεργείου, μαζί με τον Νόλαν, έκαναν καθημερινά την ανάβαση με τα πόδια. Η δημιουργία ενός ομηρικού έπους απαιτεί όραμα, επιμονή και τετρακέφαλους σε αξιοπρεπή κατάσταση.
😮 Φαν φακτ: Το Κάστρο της Σάντα Κατερίνα χτίστηκε πάνω σε παλαιότερη σαρακηνή οχύρωση και πήρε τη σημερινή βασική μορφή του κατά τον 15ο αιώνα. Στους επόμενους αιώνες χρησιμοποιήθηκε ως φρούριο, φυλακή και στρατιωτικό παρατηρητήριο.
Διαβάστε επίσης: Πού να μείνω στην Σικελία- Οι 14 καλύτερες περιοχές
7. Findlater Castle, Σκωτία
Το Findlater Castle γαντζώνεται σε ένα στενό ακρωτήριο πάνω από το Moray Firth, με τη θάλασσα να το κυκλώνει από τρεις πλευρές και τα ερείπιά του να στέκονται περίπου δεκαπέντε μέτρα πάνω από το νερό. Ο Κρίστοφερ Νόλαν μετέφερε εδώ την Αιαία, το απομονωμένο νησί της Κίρκης, αξιοποιώντας το κάστρο και τη γύρω ακτογραμμή για τις εξωτερικές σκηνές της κατοικίας της. Στον γκρεμό προστέθηκαν προσωρινές κατασκευές, προσεκτικά ενταγμένες στο τοπίο.
Ο Νόλαν γύρισε τη μεταμόρφωση με πρακτικά εφέ, χωρίς ψηφιακή παρέμβαση στη συγκεκριμένη σεκάνς. Τα πρόσωπα παραμορφώνονται, τα άκρα λυγίζουν και οι ανθρώπινες φωνές καταλήγουν σε στριγκλιές, ενώ η Κίρκη κινείται γύρω από το τραπέζι με την ψυχραιμία οικοδέσποινας που δεν θυμίζει καθόλου αυτή της μάνας μου στα οικογενειακά τραπέζια.
😮 Φαν φακτ: Η πρώτη ιστορική αναφορά στο κάστρο χρονολογείται στο 1246. Ο βασιλιάς Αλέξανδρος Γ΄ στης Σκωτίας ενίσχυσε τις οχυρώσεις του τη δεκαετία του 1260, καθώς η Σκωτία προετοιμαζόταν για νορβηγική εισβολή. Παρολαυτά οι νορβηγικές δυνάμεις κατάφεραν τελικά να το καταλάβουν για ένα διάστημα. Τα περισσότερα ερείπια που σώζονται σήμερα προέρχονται από την ανακατασκευή του 14ου αιώνα, ενώ αργότερα το κάστρο πέρασε στην οικογένεια Ogilvy.
8. Αιολίδες νήσοι, Ιταλία
Η παραγωγή πραγματοποίησε γυρίσματα στα νησιά Λίπαρι, Βουλκάνο και Βασιλούτσο, 16 ναυτικά μίλια βόρεια της Σικελίας. Η επιλογή τους συνδέεται και με την αρχαία παράδοση που ταυτίζει την περιοχή με την Αιολία, το βασίλειο του Αιόλου, θεού των ανέμων.
Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν την άνοιξη του 2025, με την παραγωγή να κινείται για εβδομάδες ανάμεσα στα νησιά και τα γύρω περάσματα. Η ασφαλής μαρίνα του Πινιατάρο στη Λίπαρι χρησιμοποιήθηκε ως βάση για τα συνεργεία, ενώ μεγάλο μέρος της δουλειάς έγινε πάνω στο νερό.
Οι διάσημοι κάθετοι θαλάσσιοι βράχοι Faraglioni di Lipari αποτέλεσαν το φυσικό σκηνικό για το επικίνδυνο πέρασμα από τις Συμπληγάδες Πέτρες, αλλά και για τη σκηνή όπου ο Οδυσσέας δένεται οικειοθελώς στο κατάρτι για να ακούσει τις Σειρήνες.
Η απόκρημνη βραχονησίδα Scoglio Spinazzola (δίπλα στο νησάκι Μπαζιλούτσο) μετατράπηκε στο λημέρι της εξακέφαλης Σκύλλας που επιτίθεται στο πλήρωμα του Οδυσσέα.
Το ενεργό ηφαίστειο του Στρόμπολι που καπνίζει συνεχώς (σσ. είναι ένα απ’ τα τέσσερα ενεργά ηφαίστεια της Ιταλίας), βρίσκεται συχνά στο βάθος των πλάνων του Νόλαν.
😮 Φαν φακτ: Στην πρώιμη Εποχή του Χαλκού, στα τέλη της 3ης Χιλιετίας π.Χ. έφτασαν στη Λίπαρο Αιολείς άποικοι από τη Μυκηναϊκή Ελλάδα, έδωσαν το όνομα τους και στα επτά γειτονικά νησάκια. Οι Μυκηναίοι είχαν ιδρύσει ήδη μιά αποικία στο Μεταπόντιο της Απουλίας, χρειαζόντουσαν και τη Λίπαρο σαν φυλάκιο ώστε να μπορούν να ελέγχουν το Στενό της Μεσσήνης. Τον 13ο αιώνα π.Χ. κατέφθασαν οι Αύσονες από τη γειτονική Καμπανία υπό την ηγεσία του Λίπαρου, εγκαταστάθηκε στο νησί, ίδρυσε την πρωτεύουσα και της έδωσε και το όνομά του.
9. Hjörleifshöfði, Ισλανδία
Ο Κρίστοφερ Νόλαν επέλεξε τις μαύρες αμμουδιές και τις σπηλιές γύρω από το inselberg για το ταξίδι του Οδυσσέα στον Κάτω Κόσμο, όπου αναζητά τον μάντη Τειρεσία. Η Ισλανδία ανέλαβε τον ρόλο του Άδη με περίσσεια άνεση.
Τα γυρίσματα πραγματοποιήθηκαν τον Ιούνιο, την εποχή που το φως παραμένει στον ουρανό σχεδόν όλο το εικοσιτετράωρο. Η παραγωγή χρειάστηκε, λοιπόν, να δημιουργήσει το βασίλειο των νεκρών κάτω από τον ήλιο του μεσονυκτίου — μια αντίφαση αρκετά παράξενη ώστε να ταιριάζει απόλυτα στον Νόλαν. Ο ίδιος είχε αποφασίσει από νωρίς ότι η παγωμένη, απομακρυσμένη όψη της Ισλανδίας θα οδηγούσε τον Οδυσσέα όσο γινόταν μακρύτερα από τη ζεστασιά της Ιθάκης.
Ο βράχος πήρε το όνομά του από τον Βίκινγκ Hjörleifur Hróðmarsson, θετό αδελφό του Ingólfur Arnarson, ενός από τους πρώτους Νορβηγούς αποίκους της Ισλανδίας. Σύμφωνα με την παράδοση, ο Hjörleifur δολοφονήθηκε εκεί από τους σκλάβους του και ο ταφικός του τύμβος βρίσκεται στην κορυφή.
😮 Φαν φακτ: Στη βάση του βράχου υπάρχει μια εντυπωσιακή σπηλιά, γνωστή πλέον ως η Σπηλιά του Γιόντα λόγω του χαρακτηριστικού σχήματός της.
Διαβάστε επίσης: O Γύρος της Ισλανδίας σε 7 ημέρες – Ένα ταξίδι ζωής
10. Γκόζο, Μάλτα
Το Γκόζο, το 2ο μεγαλύτερο νησί της Μάλτας έχει συνδέσει εδώ και αιώνες το όνομά του με την Ωγυγία, το μυθικό νησί της Καλυψούς. Πάνω από την κοκκινωπή άμμο της Ramla Bay βρίσκεται το λεγόμενο Σπήλαιο της Καλυψώς, όπου, σύμφωνα με την τοπική παράδοση, η νύμφη κράτησε τον Οδυσσέα για επτά χρόνια.
Ο Κρίστοφερ Νόλαν αξιοποίησε το τοπίο γύρω από τη Ramla Bay για τις σκηνές της Ωγυγίας, με τη Σαρλίζ Θερόν στον ρόλο της Καλυψούς. Ο χώρος εμφανίζεται ως το απομονωμένο καταφύγιο όπου ο Οδυσσέας ζει μακριά από πολέμους, τέρατα και εξαιρετικά κακές ναυτικές αποφάσεις.
😮 Φαν φακτ: Λίγο έξω από το χωριό Xagħra βρίσκονται επίσης οι μεγαλιθικοί ναοί της Ġgantija, που άρχισαν να κατασκευάζονται περίπου το 3600 π.Χ. και συγκαταλέγονται στα αρχαιότερα λίθινα οικοδομήματα στον κόσμο.
Διαβάστε επίσης:
Χάρτης με τις τοποθεσίες που γυρίστηκε η Οδύσσεια του Νόλαν
👉 Πόσο καλά γνωρίζεις τη γεωγραφία της ομηρικής Οδύσσειας; Μπορείς να κάνεις το 10/10; Παίξε το κουίζ εδώ!
Μία Απάντηση
“Το σπήλαιο προσφέρεται σχεδόν ύποπτα για τον ρόλο. “. Λίγο μετριοπάθεια στο λόγο (γραπτό ή προφορικό) δεν βλάπτει.