Σαράγεβο, ένα σταυροδρόμι πολιτισμών για ανήσυχους ταξιδιώτες

Σαράγεβο, ένα σταυροδρόμι πολιτισμών για ανήσυχους ταξιδιώτες

Το Σαράγεβο ή Σεράγεβο είναι η μεγαλύτερη πόλη και πρωτεύουσα της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης. Ο πληθυσμός της πόλης είναι 275.000 κάτοικοι. Εάν προσθέσουμε και την μητροπολιτική περιοχή φτάνει τους 555.000 κατοίκους.

Η προέλευση του ονόματος και τα πολλά παρατσούκλια

Το όνομα Σαράγεβο προέρχεται από το τουρκικό ουσιαστικό saray. Σημαίνει παλάτι ή αρχοντικό. Οι απόψεις διίστανται για την προέλευση του evo.

Στις σλαβικές γλώσσες, η προσθήκη του evo υποδηλώνει ένα κτητικό ουσιαστικό, κάνοντας έτσι το όνομα του Σεράγεβο, πόλη του παλατιού.

Εδώ οι καλοί χάρτες: Βοσνία Ερζεγοβίνη (πηγή: britannica kids)
Εδώ οι καλοί χάρτες: Βοσνία Ερζεγοβίνη (πηγή: britannica kids)

Πολλοί υποστηρίζουν ότι η λέξη Σαράγεβο προέρχεται από το τουρκικό σύνθετο «saray ovasi» που σημαίνει αυλή και το χωράφι γύρω από τη περιοχή.

Η πρώτη αναφορά του ονόματος Σαράγεβο έγινε σε μια επιστολή του 1507 που έγραψε ο Φιρούζ Μπέης. Το όνομα της πόλης στη διάρκεια της Τουρκοκρατίας ήταν Saraybosna -Παλάτι της Βοσνίας- το οποίο παραμένει το όνομα της πόλης στα σύγχρονα τουρκικά.

ΠΡΟΤΑΣΗ: Αν είστε απ’ αυτούς που σας γοήτευαν οι γεωγραφικοί πονοκέφαλοι, είτε από εκείνους που δεν εκτίμησαν τη Γεωγραφία ποτέ όσο της άξιζε, τότε θα λατρέψετε το βιβλίο Γεωγραφία για εντελώς Αγεωγραφήτους. Θα το βρείτε  εδώ!

Η πλούσια ιστορία της πόλης αλλά και η θρησκευτική και πολιτιστική πολυμορφίας της, έχουν δώσει στο Σεράγεβο το ψευδώνυμο Ιερουσαλήμ της Ευρώπης. Ακόμα ένα παρατσούκλι είναι η Δαμασκός του Βορρά.

Το παλαιότερο ψευδώνυμο της πόλης είναι το Šeher, που σημαίνει η πόλη που επρόκειτο να χτιστεί.

Το κέντρο του Σαράγεβο από ψηλά (πηγή: wikipedia)

Η τοποθεσία και το κλίμα

Η πόλη περιβάλλεται από πυκνούς δασικούς λόφους και πέντε μεγάλα βουνά και βρίσκεται κατά μήκος του ποταμού Miljacka. Η ψηλότερη από τις κορυφές είναι η Treskavica στα 2.088 μέτρα.

Οι υψηλότερες καταγεγραμμένες θερμοκρασίες ήταν 40,7 °C στις 19 Αυγούστου 1946 και στις 23 Αυγούστου 2008 (41,0°C). Η χαμηλότερη θερμοκρασία ήταν −26,2 °C, στις 25 Ιανουαρίου 1942.

Λίγη από την πλούσια ιστορία της πόλης

Ένα από τα πρώτα ευρήματα οικισμού στην περιοχή του Σεράγεβο είναι αυτό του νεολιθικού πολιτισμού Μπουτμίρ. Επόμενος σημαντικός πολιτισμός στο Σεράγεβο ήταν οι Ιλλυριοί. Οι συγκρούσεις μεταξύ Ιλλυριών και Ρωμαίων ξεκίνησαν το 229 π.Χ..

Κατά τη διάρκεια της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας το Σεράγεβο ήταν μια συνοριακή πόλη μεταξύ της Ανατολικής και της Δυτικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας.

Οι Σλάβοι ήρθαν στη Βοσνία στις αρχές του 7ου αιώνα. Χρησιμοποιούσαν τα ρωμαϊκά κτίρια μέχρι που έφυγαν στους λόφους. Εκείνη την εποχή, η Βοσνία είχε το όνομα «Vrh-Bosna».

Μόλις ήρθε η Οθωμανική Αυτοκρατορία το 1429, το όνομα άλλαξε σε Bosna-Saraj. Κατά το Συνέδριο του Βερολίνου το 1878 το Σεράγεβο δόθηκε στην Αυστρο-Ουγγρική Αυτοκρατορία.

Στο Σεράγεβο, στις 28 Ιουνίου 1914, πυροδοτήθηκε ο Α’ Παγκόσμιος Πόλεμος από τη δολοφονία του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου της Αυστρίας με τη σύζυγό του Σοφία, Δούκισσα του Χόενμπεργκ.

Ο Αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος της Αυστρίας φθάνει στο δημαρχείο την ημέρα της δολοφονίας του, 28 Ιουνίου 1914 (πηγή: wikipedia)
Ο Αρχιδούκας Φραγκίσκος Φερδινάνδος της Αυστρίας φθάνει στο δημαρχείο την ημέρα της δολοφονίας του, 28 Ιουνίου 1914 (πηγή: wikipedia)

Τα τελευταία 100 χρόνια το Σεράγεβο ήταν μέλος έξι διαφορετικών κρατών. Ήταν μέλος της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, της Αυστρο-Ουγγρικής Αυτοκρατορίας, του Βασιλείου της Βοσνίας, του ανεξάρτητου κράτους της Κροατίας, της Γιουγκοσλαβίας και στο τέλος της Βοσνίας-Ερζεγοβίνης.

Είναι μία από τις λίγες μεγάλες ευρωπαϊκές πόλεις που έχουν τζαμί, καθολική εκκλησία, ορθόδοξη εκκλησία και συναγωγή στην ίδια γειτονιά. Γι’ αυτό αποκαλείται συχνά και ως Ιερουσαλήμ της Ευρώπης.

Οι πρωτιές του Σεράγεβο

Η πρώτη δημόσια τουαλέτα χτίστηκε το 1526 στο Kovači στο Σεράγεβο και η δεύτερη το 1529 κοντά στο τζαμί του Μπέη. Μάλιστα το Τζαμί του Μπέη ήταν το πρώτο τζαμί στον κόσμο με ηλεκτρικό φωτισμό.

Η Βιβλιοθήκη Gazi Husrev-beg στο Σεράγεβο είναι από τις παλαιότερες δημόσιες βιβλιοθήκες στην Ευρώπη και λειτουργεί χωρίς διακοπή από την ίδρυσή της, το 1537.

Το πρώτο καφενείο στο Σεράγεβο άνοιξε τον 16ο αιώνα, αμέσως μετά την εμφάνιση του πρώτου καφέ στην Κωνσταντινούπολη.

Η Staka Skenderova ήταν η πρώτη δασκάλα στο Σεράγεβο, η οποία άνοιξε το πρώτο γυναικείο σχολείο τον 19ο αιώνα.

Η πόλη είχε το δικό της σύστημα ύδρευσης πριν από τη Βιέννη (1870). Ο ιδρυτής του Σεράγεβο, Isa-beg Ishaković, άρχισε να κατασκευάζει το πρώτο σύστημα ύδρευσης στη πόλη με μήκος σχεδόν 55 χλμ.

Το 1879 ξεκίνησε η οργανωμένη παροχή τουριστικών υπηρεσιών κάτι που έχει για πρώτη φορά στην πρώην Γιουγκοσλαβία.

Το Σεράγεβο είχε δημόσιο φωτισμό ήδη από το 1895 ενώ την ίδια χρονιά, το ηλεκτρικό τραμ έκανε την εμφάνιση του στην πόλη. Μόνο το Σαν Φρανσίσκο διέθετε τραμ σε ολόκληρο τον κόσμο.

Γραμμή τραμ στο Σαράγεβο (πηγή: wikipedia)
Γραμμή τραμ στο Σαράγεβο (πηγή: wikipedia)

Από το 2019, το Σεράγεβο ορίστηκε ως Δημιουργική Πόλη της UNESCO και είναι μία από τις δεκαοκτώ κινηματογραφικές πόλεις του κόσμου.

Το Σεράγεβο διαθέτει και μια θλιβερή πρωτιά. Είχε τη μεγαλύτερη πολιορκία στη σύγχρονη πολεμική ιστορία (1425 ημέρες).

Τα αξιοθέατα της πόλης

Το Σεράγεβο έχει 10 γέφυρες πάνω από τον ποταμό Miljacka. Αλλά η πιο σημαντική είναι η Latin Bridge γιατί ακριβώς δίπλα της συνέβη η δολοφονία του Αρχιδούκα Φραγκίσκου Φερδινάνδου και της συζύγου του, από τον Gavrilo Princip.

Η οθωμανική γέφυρα Latin Bridge στο Σαράγεβο το 2014 (πηγή: wikipedia)
Η οθωμανική γέφυρα Latin Bridge στο Σαράγεβο το 2014 (πηγή: wikipedia)

Το Εθνικό Θέατρο στο Σεράγεβο χτίστηκε μόλις τρία χρόνια μετά τον Πρώτο Παγκόσμιο Πόλεμο, το 1921.Στην πόλη βρίσκεται ο Πύργος του Ρολογιού, το μόνο δημόσιο ρολόι στον κόσμο που μετρά τη σεληνιακή ώρα.

Το εθνικό θέατρο του Σάραγεβο (πηγή: wikipedia)

Το δημαρχείο της πόλης αποτελεί το πιο εμβληματικό κτίσμα της Αυστρο-Ουγγρικής περιόδου και άνοιξε τις πόρτες του το 1896. Γνωστό και ως Vijećnica, το ιστορικό κτήριο καταστράφηκε ουσιαστικά το 1992, αλλά ανακατασκευάστηκε όπως έμοιαζε το 1896.

Το δημαρχείο του Σαράγεβο (πηγή: wikipedia)
Το δημαρχείο του Σαράγεβο (πηγή: wikipedia)

Η οθωμανική συνοικία της Παλιάς Πόλης και τα λιθόστρωτα σοκάκια της αξίζουν μια επίσκεψη.

Το Ιστορικό Μουσείο ξεδιπλώνει την ιστορία της χώρας μέσα από 400.000 και πλέον εκθέματα. Το μουσουλμανικό τέμενος Gazi Husrev Bey αποτελεί το σημαντικότερο ισλαμικό κτίσμα της χώρας από το 1530.

Η Haggadah, ένας εβραϊκός χειρόγραφος κώδικας που δημιουργήθηκε τον 14ο αιώνα στη βόρεια Ισπανία, ο οποίος επέζησε από την Ιερά Εξέταση και όλους τους πολέμους, φυλάσσεται στο Εθνικό Μουσείο στο Σεράγεβο.

Αντίγραφα της Haggadah στη βοσνιακή βουλή (πηγή: wikipedia)
Αντίγραφα της Haggadah στη βοσνιακή βουλή (πηγή: wikipedia)

Στο Σεράγεβο βρίσκεται το Παλαιό Εβραϊκό Νεκροταφείο σχεδόν 500 ετών. Αποτελεί το δεύτερο μεγαλύτερο εβραϊκό επιτύμβιο συγκρότημα της Ευρώπης μετά το μνημείο στην Πράγα.

Η Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, με έτος ίδρυσης το 1896 και το Κεντρικό Ταχυδρομείο είναι δυο από τα κτίρια που κοσμούν τη πόλη.

Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, ιδρυθείσα το 1896 (πηγή: wikipedia)
Εθνική και Πανεπιστημιακή Βιβλιοθήκη της Βοσνίας και Ερζεγοβίνης, ιδρυθείσα το 1896 (πηγή: wikipedia)

Το Vrelo Bosne είναι ένα πάρκο-παράδεισος λίγο έξω από την πόλη δίνει την απαραίτητη ανάσα οξυγόνου σε μια πόλη που έχει προβλήματα ατμοσφαιρικής ρύπανσης.

Γέφυρα στο πάρκο Βρέλο Μπόσνε στα προάστια της πόλης (πηγή: wikipedia)
Γέφυρα στο πάρκο Βρέλο Μπόσνε στα προάστια της πόλης (πηγή: wikipedia)

Το τελεφερίκ Trebevic μεταφέρει επιβάτες από το κέντρο της πόλης του Σεράγεβο στο όρος Trebevic αποτελεί με τη σειρά του ένα τουριστικό αξιοθέατο.

Παίρνοντας το τελεφερίκ από το όρος Trebevic (πηγή: wikipedia)
Παίρνοντας το τελεφερίκ από το όρος Trebevic (πηγή: wikipedia)

Γνωστό είναι και το κινηματογραφικό φεστιβάλ του Σαράγεβο. Μάλιστα ξεκίνησε το 1995, στην καρδιά του πολέμου της Βοσνίας ενώ στις μέρες μας έχει εξελιχθεί σε ένα από τα σημαντικότερα κινηματογραφικά φεστιβάλ στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η γραμμή στο πεζοδρόμιο που σηματοδοτεί το σημείο συνάντησης των πολιτισμών βρίσκεται στην οδό Ferhadija, κοντά στο Μπεζιστάν του Gazi Husrev Bey στην Παλιά Πόλη.

Παρατηρούμε τις έντονες αρχιτεκτονικές αντιθέσεις μεταξύ Ανατολής και Δύσης, με τη μοναδική εμπειρία να περάσετε από το ένα στο άλλο σε λίγα μόλις βήματα.

Τα μνημεία του πολέμου

Το μνημείο της Αιώνια Φλόγας για τα στρατιωτικά και άμαχα θύματα του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου που χτίστηκε το 1946, έσβησε μόνο κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Σεράγεβο λόγω έλλειψης καυσίμων.

Η Κόκκινη Γραμμή του Σεράγεβο, μια εκδήλωση για την 20ή επέτειο της Πολιορκίας του Σεράγεβο. 11.541 κενές καρέκλες συμβόλιζαν τα 11.541 θύματα του πολέμου που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας. (πηγή: wikipedia)
Η Κόκκινη Γραμμή του Σεράγεβο, μια εκδήλωση για την 20ή επέτειο της Πολιορκίας του Σεράγεβο. 11.541 κενές καρέκλες συμβόλιζαν τα 11.541 θύματα του πολέμου που σκοτώθηκαν κατά τη διάρκεια της Πολιορκίας. (πηγή: wikipedia)

Η Bulevar Mese Selimovica -η Λεωφόρος των Ελεύθερων Σκοπευτών- πήρε το όνομά στα χρόνια του πολέμου, καθώς υπήρξε το μέρος από όπου πυροβολούσαν οι Σέρβοι ελεύθεροι σκοπευτές.

Μια μεγάλη λεωφόρος η οποία ενώνει τη βιομηχανική περιοχή της πόλης με το παλιό κομμάτι.

Το Tunel spasa -Τούνελ της Ελπίδας δημιουργήθηκε από τους κατοίκους της πόλης το 1993. Αποτελούσε τη μοναδική είσοδο και έξοδο από και προς την πόλη κατά τη διάρκεια του πολέμου.

Τα τριαντάφυλλα του Σεράγεβο είναι μια υπενθύμιση του βομβαρδισμού που αντιμετώπισε η πόλη κατά τη διάρκεια του πολέμου της Βοσνίας. Το Σεράγεβο δέχονταν περίπου 300 οβίδες σε καθημερινή βάση, αφήνοντας πίσω τους, ουλές στα κτίρια και τα πεζοδρόμια.

Στη συνέχεια, οι τρύπες που προκλήθηκαν από τις εκρήξεις γεμίστηκαν με κόκκινη ρητίνη, αποκαθιστώντας τη ζημιά χωρίς να την κρύβουν.

Οι κάτοικοι ονόμασαν αυτές τις κόκκινες ουλές «Τριαντάφυλλα του Σαράγεβο». Το καθένα δυνητικά σηματοδοτεί το μέρος όπου σκοτώθηκε ένας κάτοικος της πόλης.

Η κουζίνα της πόλης

Η παραδοσιακή τοπική κουζίνα έχει βάση το κρέας “Ćevapi”. Είναι ένα μείγμα κιμά βοδινού και αρνίσιου κρέατος που σβήνουν μαζί με σκόρδο, κρεμμύδι και μπαχαρικά, τοποθετημένα σε ένα μικρό αλλά απολαυστικό ζυμαρικό.

Στο παγκοσμίου φήμης Coffee Bar “Zlatna Ribica” αξίζει να κάνετε μια στάση ενώ μπορείτε να δοκιμάσετε και λίγο από το τοπικό ποτό -κάτι μεταξύ ρακί-κονιάκ-λικέρ-αλλά και τις τοπικές μπύρες.

Το βοσνιακό “βρώμικο” το παραδοσιακό cevapi, και η τοπική πίτα burek είναι δυο από τα φαγητά που αξίζει να δοκιμάσει κάποιος.

Ćevapi σε πίτα (πηγή: wikipedia)
Ćevapi σε πίτα (πηγή: wikipedia)

Bonus Fact

Στο Σεράγεβο διεξήχθησαν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες το 1984. Οι ευνοϊκές συνθήκες για την ανάπτυξη των χειμερινών αθλημάτων βοήθησαν στην επιλογή της πόλης.

Ήδη από το 1970, οι αρχές στο Σεράγεβο σχεδίαζαν να φιλοξενήσουν τους Χειμερινούς Ολυμπιακούς Αγώνες. Η διεξαγωγή των Ολυμπιακών Αγώνων βοήθησαν στην ανάπτυξη του τουρισμού έως και την έναρξη του πολέμου.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η Ολυμπιακή σημαία υψώθηκε κατά λάθος ανάποδα κατά την τελετή έναρξης.

Η τελετή λήξης πραγματοποιήθηκε στον κλειστό χώρο που είχε διεξαχθεί το καλλιτεχνικό πατινάζ. Η επόμενη φορά που η τελετή λήξης για τους Χειμερινούς Αγώνες πραγματοποιήθηκε σε κλειστό χώρο ήταν οι Χειμερινοί Ολυμπιακοί Αγώνες του 2010 στο Βανκούβερ.

ΕΚΤΑΚΤΟ γεωΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ:

Σε έρευνα των γεωγραφικών, το 97% απάντησε ότι η παρουσία μιας υδρόγειου σφαίρας στο σπίτι βοηθάει στην καλύτερη αντίληψη του κόσμου. Τις καλύτερες υδρόγειες σφαίρες θα τις βρείτε εδώ.

ΕΚΤΑΚΤΟ γεωΓΡΑΦΙΚΟ ΔΕΛΤΙΟ:

Αν εκτιμάτε την προσπάθεια που γίνεται εδώ στους γεωγραφικούς και θέλετε να με κερνάτε ένα καφεδάκι τον μήνα μέσω του Patreon θα με βοηθούσε να μένω ξύπνιος περισσότερες ώρες και να ανεβάζω περισσότερες γεωγραφικές πληροφορίες. Κάνετε εγγραφή από εδώ!

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνση σας δεν δημοσιεύεται.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ