Νησιά Ώλαντ, ένα πρότυπο αυτονομίας και ειρηνικής συνύπαρξης

Καλοκαίρι στα νησιά Ώλαντ (πηγή εικόνας: visitfinland.com)

γράφει ο Βασίλης Παπαδόπουλος

Στη Βαλτική Θάλασσα, στην είσοδο του Βοθνικού κόλπου, βρίσκεται το αρχιπέλαγος των νήσων Ώλαντ (Landskapet Åland στα σουηδικά ή Ahvenanmaan maakunta στα φινλανδικά). Πρόκειται για μια αυτόνομη, αποστρατιωτικοποιημένη περιφέρεια της Φινλανδίας, με πληθυσμό που μιλάει στη συντριπτική του πλειοψηφία τη σουηδική γλώσσα. Το αρχιπέλαγος αποτελείται από το κεντρικό νησί, το Φάστα Ώλαντ, όπου κατοικεί το 50% των κατοίκων (περίπου 30.000 κάτοικοι συνολικά), και από 6.500 μικρότερα νησιά και βραχονησίδες. Στο Φάστα Ώλαντ βρίσκεται και η πρωτεύουσα των νησιών, η Μάριεχαμν, όπου έχουν την έδρα τους η κυβέρνηση και το κοινοβούλιο των Ώλαντ. Η πόλη ιδρύθηκε το 1861 και πήρε το όνομά της από τη Ρωσίδα τσαρίνα Μαρία Αλεξαντρόβνα (κατά λέξη σημαίνει το λιμάνι της Μαρίας).

Χάρτης νησιών Ώλαντ
Εδώ οι καλοί χάρτες ~ Νησιά Ώλαντ
Πανοραμική άποψη της Μάριεχαμν, πρωτεύουσας των νησιών Ώλαντ (πηγή εικόνας: cruisemapper.com)
Πανοραμική άποψη της Μάριεχαμν, πρωτεύουσας των νησιών Ώλαντ (πηγή εικόνας: cruisemapper.com)

Τα νησιά Ώλαντ ανήκαν, μαζί με ολόκληρη τη Φινλανδία, στο βασίλειο της Σουηδίας μέχρι το 1809, όταν με τη συνθήκη του Φρεντικσχάμν παραχωρήθηκαν στο μεγάλο δουκάτο της Φινλανδίας, τμήμα της Ρωσικής Αυτοκρατορίας. Το 1917, όταν η Φινλανδία απέκτησε την ανεξαρτησία της, οι αντιπρόσωποι από τα νησιά Ώλαντ απευθύνθηκαν στη νέα κυβέρνηση, προκειμένου να ζητήσουν την ένωση των νησιών με τη Σουηδία. Η φινλανδική κυβέρνηση απέρριψε το αίτημά τους, αντιπροτείνοντας στους νησιώτες την παραχώρηση αυτονομίας, την οποία εκείνοι αρνήθηκαν. Αποτέλεσμα του αδιεξόδου αυτού ήταν η εκδήλωση της λεγόμενης Κρίσης των Ώλαντ, μιας διπλωματικής κρίσης ανάμεσα στη Σουηδία και τη Φινλανδία για την κυριότητα των νησιών, που οδήγησε τις δύο χώρες στα πρόθυρα του πολέμου.

Τη διαφορά αυτή κλήθηκε να διευθετήσει η νεοϊδρυθείσα Κοινωνία των Εθνών, η οποία το 1921 αποφάσισε να παραμείνουν τα νησιά τμήμα της Φινλανδίας, με τον όρο να εγγυηθεί την αυτονομία και την αποστρατιωτικοποίησή τους, καθώς και τη διατήρηση της σουηδικής γλώσσας και κουλτούρας των κατοίκων. Η Πράξη Αυτονομίας των νησιών Ώλαντ τροποποιήθηκε το 1951 και το 1991, επικυρώθηκε με την ένταξη της Φινλανδίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση το 1995 και ισχύει μέχρι σήμερα.

Το κάστρο Κάστελχολμ, το οποίο χρησιμοποιούσαν συχνά ως κατάλυμα Σουηδοί βασιλιάδες (πηγή εικόνας: adequatetravel.com)
Το κάστρο Κάστελχολμ, το οποίο χρησιμοποιούσαν συχνά ως κατάλυμα Σουηδοί βασιλιάδες (πηγή εικόνας: adequatetravel.com)

Το καθεστώς αυτονομίας των Ώλαντ διασφαλίζει το «δικαίωμα κατοίκησης» μόνο σε όσους έχουν γεννηθεί στην επικράτεια των νησιών, αλλά και σε ξένους που έχουν ζήσει εκεί τουλάχιστον πέντε χρόνια, είναι Φινλανδοί πολίτες και μιλούν τη σουηδική γλώσσα. Το δικαίωμα κατοίκησης είναι απαραίτητο για την συμμετοχή στις τοπικές εκλογές, την ιδιοκτησία γης και τη επιχειρηματική δράση στα νησιά. Σημαντική πτυχή της Πράξης Αυτονομίας είναι και η αναγνώριση της σουηδικής ως μόνης επίσημης γλώσσας στα νησιά Ώλαντ. Αυτό συνεπάγεται ότι κάθε επικοινωνία ανάμεσα στην κυβέρνηση της Φινλανδίας και τις αρχές των Ώλαντ πρέπει να διεξάγεται στα σουηδικά.

Το Κοινοβούλιο των Ώλαντ στην πρωτεύουσα Μάριεχαμν (πηγή εικόνας: Wikimedia Commons)
Το Κοινοβούλιο των Ώλαντ στην πρωτεύουσα Μάριεχαμν (πηγή εικόνας: Wikimedia Commons)

Η παρθένα φύση είναι ένα από τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών Ώλαντ. Το κλίμα είναι πιο ήπιο από κάθε άλλη περιοχή της Φινλανδίας, ενώ φιλοξενούνται μεγάλοι πληθυσμοί πουλιών διαφόρων ειδών. Σήμερα τα νησιά είναι πόλος έλξης για πολλούς επισκέπτες, οι οποίοι ενδιαφέρονται για την ιστιοπλοΐα, την ποδηλασία, το ψάρεμα, τις καλοκαιρινές πολιτιστικές εκδηλώσεις και τα μνημεία του παρελθόντος.

Μαγευτικό τοπίο στα Ώλαντ (πηγή εικόνας: alandliving.ax)
Μαγευτικό τοπίο στα Ώλαντ (πηγή εικόνας: alandliving.ax)
Σπίτια στα Ώλαντ (πηγή εικόνας: norden.org/Bent Blomqvist)
Σπίτια στα Ώλαντ (πηγή εικόνας: norden.org/Bent Blomqvist)
Ερείπια του γρανιτένιου κάστρου Μπόμαρσουντ στα Ώλαντ, το οποίο άρχισε να κατασκευάζεται από τους Ρώσους και καταστράφηκε από τους Άγγλους και τους Γάλλους το 1854 κατά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, πριν καν ολοκληρωθεί (πηγή εικόνας: Wikimedia Commons)
Ερείπια του γρανιτένιου κάστρου Μπόμαρσουντ στα Ώλαντ, το οποίο άρχισε να κατασκευάζεται από τους Ρώσους και καταστράφηκε από τους Άγγλους και τους Γάλλους το 1854 κατά τον Κριμαϊκό Πόλεμο, πριν καν ολοκληρωθεί (πηγή εικόνας: Wikimedia Commons)
Η εκκλησία της Αγίας Άννας στο νησί Κόκαρ (πηγή εικόνας: Wikimedia Commons)
Η εκκλησία της Αγίας Άννας στο νησί Κόκαρ (πηγή εικόνας: Wikimedia Commons)
Η επίσημη σημαία των νησιών Ώλαντ από τη δεκαετία του 1950
Η επίσημη σημαία των νησιών Ώλαντ από τη δεκαετία του 1950
Εθνόσημο των νησιών Ώλαντ
Εθνόσημο των νησιών Ώλαντ
Κάντε μια κοινοποίηση αν σας φάνηκε ενδιαφέρουσα η ανάρτηση —->
Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email

Αν σας αρέσει το περιεχόμενο που ανεβάζουμε, ακολουθείστε μας στο Facebook, Twitter, Instagram, Youtube και Pinterest  για πιο άμεση επικοινωνία.

Μην χάσετε τα παρακάτω άρθρα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Ακολουθείστε μας στο Instagram