Αγία Ελένη, μία κουκίδα στον Ατλαντικό

Η νήσος Αγίας Ελένης

γράφει η Άρτεμις Κλεφτάκη

Η νήσος της Αγίας Ελένης είναι ένα υπερπόντιο έδαφος που ανήκει στο Ηνωμένο Βασίλειο, όπως επίσης και τα νησιά Ασενσιόν και Τριστάν ντα Κούνια. Ίσως περισσότερο γνωστή ως ο τόπος εξορίας και θανάτου του Ναπολέοντα Βοναπάρτη, η Αγία Ελένη είναι ένα από τα πιο απομακρυσμένα –και κατοικήσιμα– νησιά του κόσμου. Βρίσκεται στον Νότιο Ατλαντικό Ωκεανό, ενώ η κοντινότερη στεριά (που βρίσκεται στις ακτές της Αγκόλας και Ναμίμπιας) απέχει τουλάχιστον 2.000 χιλιόμετρα. Πρωτεύουσά της είναι το Τζέιμσταουν που αριθμεί 629 μόνιμους κατοίκους.

Άποψη του Τζέιμσταουν από ψηλά

Η Αγία Ελένη έχει μέγιστο μήκος 17 χιλιόμετρα και μέγιστο πλάτος 10 χιλιόμετρα. Το ψηλότερο σημείο του νησιού είναι η Κορυφή Νταϊάνα με ύψος περίπου 820 μέτρα. Η κορυφή είναι μέρος της μεγαλύτερης υποθαλάσσιας οροσειράς του κόσμου, η οποία είναι γνωστή ως Μεσοωκεάνια Ράχη του Ατλαντικού.

Χάρτης Αγίας Ελένης
Χάρτης Αγίας Ελένης

Η τοπική χλωρίδα και πανίδα που ήταν ανέγγιχτες για εκατομμύρια χρόνια, άρχισε να καταστρέφεται σιγά-σιγά μετά την άφιξη των πρώτων ανθρώπων στο νησί τον 16ο αιώνα, κάτι που συνεχίστηκε και τα επόμενα χρόνια καθώς όλο και περισσότεροι άποικοι κατέφταναν.

Το νησί ανακαλύφθηκε τον Μάιο του 1502 από τον Ισπανό εξερευνητή Ζοάο ντα Νόβα για λογαριασμό της Πορτογαλίας. Λέγεται μάλιστα πως ονομάστηκε «Αγία Ελένη» λόγω της ημερομηνίας ανακάλυψής της, την 21η Μαΐου, ενώ η ύπαρξή της ήταν γνωστή μόνο στους Πορτογάλους μέχρι το 1588, οι οποίοι όμως δεν ίδρυσαν κάποιον μόνιμο καταυλισμό.

Οι Άγγλοι ήταν αυτοί που πρώτοι αποίκισαν στο νησί, καθώς πρωτύτερα ο Τόμας Κάβεντις έγινε ο πρώτος Άγγλος που επισκέφτηκε την Αγία Ελένη. Και μπορεί να πέρασε στα χέρια των Ολλανδών για κάποια χρόνια (1645-1651), ωστόσο η Βρετανική Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών πήρε υπό την κατοχή του το νησί το 1659, όταν και έφτασε εκεί ο πρώτος Βρετανός κυβερνήτης. Η Αγία Ελένη μετατράπηκε γρήγορα σε ένα σημαντικό λιμάνι για τα πλοία που διέσχιζαν τον Ατλαντικό και έπλεαν είτε προς την Αμερική είτε προς την Ασία.

Ακολούθησε μία σύντομη περίοδος ολλανδικής κατοχής τα έτη 1672-1673, ενώ στη συνέχεια η Εταιρεία Ανατολικών Ινδιών επιβεβαίωσε την κυριαρχία της στη νήσο, η οποία συνεχώς ευημερούσε. Η Αγία Ελένη αποτελούσε ένα πολυσύχναστο λιμάνι μέχρι το 1870. Χρόνια κατά τα οποία ο ατμός αντικαθιστούσε πλέον το πανί, ενώ το 1869 άνοιξε και η Διώρυγα του Σουέζ, αλλάζοντας τον ρου των θαλάσσιων διαδρομών μέχρι και σήμερα.

Γκραβούρα της Αγίας Ελένης το 1790
Γκραβούρα της Αγίας Ελένης το 1790

Ναπολέων Βοναπάρτης και εξορία

Η Αγία Ελένη είναι ίσως περισσότερη γνωστή ως τόπος εξορίας του Ναπολέοντα Βοναπάρτη. Μετά την ήττα του στη Μάχη του Βατερλό το 1815, ο Ναπολέων σχεδίαζε αρχικά να διαφύγει στην Αμερική, τελικά όμως κατέληξε στο να ζητήσει άσυλο από τον καπετάνιο ενός Βρετανικού πλοίου. Αφότου προηγουμένως είχε αποδράσει από τον τόπο της πρώτης του εξορίας, τη νήσο Έλβα στο Τοσκανικό αρχιπέλαγος, οι Βρετανοί αποφάσισαν αυτή τη φορά να τον στείλουν σε ένα απομονωμένο μέρος όπου η απόδραση δεν θα έμοιαζε με καλή, αλλά ούτε και εφικτή επιλογή.

Και κάπως έτσι αποφασίστηκε να τον στείλουν στην Αγία Ελένη, που τότε βρισκόταν όπως είδαμε υπό Βρετανική κατοχή. Μετά από δέκα εβδομάδες στη θάλασσα, ο Ναπολέων Βοναπάρτης αποβιβάστηκε τελικά στο νησί στις 15 Οκτωβρίου 1815.

Πρώτη του κατοικία ήταν το Briars Pavillon, προτού μεταφερθεί τον Δεκέμβριο του 1815 στο Longwood House, μία κατοικία που λέγεται πως ήταν ιδιαίτερα κρύα, εκτεθειμένη στους ισχυρούς ωκεάνιους ανέμους, γεμάτη υγρασία και εν ολίγοις… αφιλόξενη!

H Οικία Λόνγκγουντ, όπου κρατήθηκε ο Ναπολέοντας
H Οικία Λόνγκγουντ, όπου κρατήθηκε ο Ναπολέοντας

Αυτό ήταν το σπίτι-φυλακή μέσα στο οποίο έζησε για έξι περίπου χρόνια και που τελικά άφησε την τελευταία του πνοή στις 5 Μαΐου 1821. Οι συνθήκες και οι λόγοι κατά τους οποίους ο Ναπολέων πέθανε δεν είναι έως και σήμερα απόλυτα ξεκάθαροι, καθώς κάποιοι υποστηρίζουν ότι κατέληξε από βαριά αρρώστια λόγω του κλίματος, άλλοι ότι δηλητηριάστηκε και κάποιοι άλλοι ότι πέθανε απλώς από τη βαρεμάρα! Όταν ξεψύχησε, λέγεται πως κρατούσε στα χέρια του έναν σταυρό της μητέρας του Λετίσια.

Ο Ναπολέων θάφτηκε στην Αγία Ελένη, ωστόσο ο τάφος αυτός σήμερα είναι άδειος, αφού το σώμα του μεταφέρθηκε το 1840 στο Παρίσι στο μουσείο Invalides. Ο τάφος του στο νησί δεν φέρει καν κάποια επιγραφή επάνω του, καθώς Άγγλοι και Γάλλοι ήρθαν σε αντιπαράθεση σχετικά με το τι έπρεπε να αναγραφεί. Οι μεν ήθελαν να γραφεί «Στρατηγός Ναπολέων Βοναπάρτης», οι δε από τη μεριά τους «Αυτοκράτορας Ναπολέων».

Νεότερα χρόνια

Σύμφωνα με την απογραφή του 2016, στην Αγία Ελένη μένουν 4.534 κάτοικοι, κυρίως βρετανικής καταγωγής, ενώ μερικοί είναι απόγονοι σκλάβων που είχαν μεταφερθεί εκεί μετά την ίδρυση της πρώτης αποικίας τον 17ο αιώνα.

Μέχρι το 2016, όταν και άνοιξε το διεθνές αεροδρόμιο του νησιού, η μοναδική δίαυλος επικοινωνίας του νησιού με τον έξω κόσμο ήταν μέσω του λιμανιού του.

Πέρα όμως από τον τόπο κατοικίας του Ναπολέοντα που είδαμε παραπάνω, η Αγία Ελένη αποτελεί σπίτι για τον Τζόναθαν, την υπεραιωνόβια χελώνα που είναι ετών… 189! Ο Τζόναθαν πιστεύεται ότι γεννήθηκε το 1832, μεταφέρθηκε στην Αγία Ελένη το 1882 και είναι ίσως το γηραιότερο ζωντανό πλάσμα στον κόσμο. Παρότι οι γιγάντιες χελώνες των Σεϋχελλών έχουν προσδόκιμο ζωής που ενίοτε ξεπερνά τα 120 χρόνια, ο Τζόναθαν αποτελεί μία μοναδική περίπτωση στο ζωικό βασίλειο.

Η χελώνα Jonathan σε ηλικία 70 ετών το 1902

Τέλος, μία από τις διαδρομές που αξίζει να κάνει κάποιος στο νησί είναι η ανάβαση (ή η κατάβαση) της σκάλας του Ιακώβ με τα 699 σκαλιά. Η θέα από την κορυφή του λόφου που περιβάλλει την πρωτεύουσα Τζέιμσταουν είναι εντυπωσιακή!

Η σκάλα του Ιακώβ με τα 699 σκαλοπάτια

Bonus Facts

  1. Με τους Βρετανούς να το αποικούν για πρώτη φορά το 1659, το νησί έχει τον τίτλο της δεύτερης παλαιότερης αγγλικής αποικιακής κτήσης μετά τις Βερμούδες.
  2. Τον Βοναπάρτη φύλαγαν κάθε βράδυ 125 στρατιώτες Γάλλοι, ενώ ήταν υποχρεωμένος να παρουσιάζεται καθημερινά σε έναν Άγγλο αξιωματικό για να αποδείξει ότι δεν έχει… αποδράσει.
  3. Σήμερα, το Longwood House, το Briars Ρavillon και ο κενός τάφος ανήκουν στο γαλλικό κράτος, το οποίο έχει αναλάβει τα έξοδα συντήρησης και λειτουργίας τους ως τόπων προσκυνήματος.
  4. Σύμφωνα με τον κτηνίατρο της διάσημης χελώνας Joe Hollins, το γεγονός ότι ο Τζόναθαν δείχνει ενδιαφέρον για την νεότερη θηλυκή χελώνα με την οποία περνάνε μαζί τις μέρες τους, είναι καλό σημάδι για τα επόμενα υγιή χρόνια που έρχονται!
  5. Περίπου 2000 τουρίστες επισκέπτονται κάθε χρόνο την Αγία Ελένη.
Σημαία Αγίας Ελένης
Η σημαία της Αγίας Ελένης καθιερώθηκε στις 4 Οκτωβρίου του 1984.Στην επάνω αριστερή γωνία σε γαλάζιο φόντο έχει τη σημαία της Βρετανίας και στη δεξιά μεριά έχει το εθνόσημο των νησιών. Είναι ένας θυρεός, που έχει ένα πτηνό (στο πάνω μέρος) και ένα τρικάταρτο πλοίο, στο κάτω.
Κάντε μια κοινοποίηση αν σας φάνηκε ενδιαφέρουσα η ανάρτηση —->
Share on facebook
Share on twitter
Share on pinterest
Share on email

Αν σας αρέσει το περιεχόμενο που ανεβάζουμε, ακολουθείστε μας στο Facebook, Twitter, Instagram, Youtube και Pinterest  για πιο άμεση επικοινωνία.

Μην χάσετε τα παρακάτω άρθρα

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

Διαβάστε Περισσότερα
Youtube

Οι Γεωγραφικοί στο YouTube

Προτάσεις